Voor jezelf zorgen

“Je moet wel goed voor jezelf zorgen hoor!” Ik weet niet hoe het met jullie is, maar ik krijg dat advies vaak. Ongevraagd. Goedbedoeld natuurlijk, dat wel. Het zette me vanmorgen vroeg aan het denken. Ik kan me niet herinneren dat ik dat zinnetje vroeger hoorde. Toen ik nog jong was. Gezond, sterk. Noch kan ik me herinneren dat ik dat mijn moeder tegen vriendinnen hoorde zeggen. Toen ik een druk gezin met vier opgroeiende kinderen had deelden mijn vriendinnen en ik onze beslommeringen en verzuchtten we af en toe dat we die kinderen wel achter het behang konden plakken omdat we nooit eens een boek konden lezen of een film achter elkaar konden uitkijken. Maar we zeiden nooit: “Je moet wel goed voor jezelf zorgen hoor.” Nee. We zorgden voor onze kinderen, ons huishouden, geld in het laatje en brood op de plank. Al of niet met hulp van een echtgenoot.

Misschien hoorde ik die vraag voor het eerst toen ik na de scheiding van de vader van mijn vier kinderen fulltime ging werken om het huis te kunnen blijven betalen, vervolgens een burn-out kreeg en in therapie ging. Het zou heel goed kunnen. In elk geval heb ik het advies heel vaak gekregen sinds ik ziek ben en pijn heb.

In mijn beleving is het dus zowel een kreet die past in deze tijd als in de fase van mijn leven waarin ik zit. Ook in therapeutische settingen hoor je het veel.

Na een ongelukkige en onveilige jeugd kwam ik de vader van mijn kinderen tegen, stichtte met hem een gezin, ging in het onderwijs werken en was gezond en gelukkig. Maar ja, sprookjes bestaan niet dus ik heb ook de nodige ellende meegemaakt, van scheiding, nog een scheiding, nog meer geweld en tenslotte kanker. Er is vast geen causaal verband, maar gaandeweg de jaren kwam wel steeds vaker het advies, of in een vraag geformuleerd: “Zorg je wel goed voor jezelf?”

Ojee, is het mijn eigen schuld? Heb ik niet goed voor mezelf gezorgd? Eh, wat is dat eigenlijk en hoe moet dat dan? Ik heb voor mijn kinderen gezorgd, ze eten, liefde, aandacht en geborgenheid gegeven. Ik heb voor mijn moeder gezorgd toen ze het zelf niet meer kon, heb voor zover dat in het beroep van toepassing was, voor mijn leerlingen en studenten gezorgd. Toen ik dat door de kanker niet meer kon en werd afgekeurd, heb ik met het inloophuis een plek gecreëerd waar we voor elkaar zorgen als patiënten, ex-patiënten en naasten. Net zoals dat in elke gemeenschap ook gaat. Niet iedereen heeft familie of vrienden om zich heen die voor je zorgen en voor wie jij kan zorgen.

Al associërend en mijmerend denk ik dat dat is waar wij als mensen goed in zijn: voor elkaar zorgen. We zijn roedeldieren toch? Als we in nood zijn en er is niemand in de buurt, likken we heus onze eigen wonden wel. Want we willen overleven, ook dat mechanisme kennen we. Maar, om in de dierentermen te blijven, we vlooien, aaien, likken en beschermen toch liever elkaar. Dat is voor beide kanten genieten.

Misschien wordt met “voor jezelf zorgen” ook wel bedoeld: je verantwoordelijkheid nemen, verstandig zijn. Op lange(re) termijn denken. Ook een thema waar ik de afgelopen tijd mee bezig ben geweest. Noodgedwongen, omdat ik me na acht jaar leven met pijn nog steeds afvraag: wat kan ik eraan doen? Van alles geprobeerd, niks hielp uiteindelijk echt. Want ik ga langzaam maar zeker achteruit. De pijn wordt erger, de gevolgen van de bestraling gaan verder mijn lijf in, mijn conditie neemt af. Na gesprekken met mijn huisarts en de artsen in het AvL in Amsterdam, ben ik uiteindelijk aangemeld voor opnieuw een revalidatietraject in Beatrixoord. Opnieuw ja. In 2011 heb ik daar ook al gerevalideerd. Toen hebben ze m’n hoofd weer rechtop gekregen en kon ik uiteindelijk mijn linkerarm weer gebruiken. Nu ga ik revalideren omdat ik een geval van “late gevolgen na kanker” ben. Dat is ook positief, want ik ben er nog. Maar ik wil er graag nog een beetje leuk en fijn zijn. De pijn wordt niet minder door dit revalidatietraject. Doel is om mijn lijf sterker te maken, zodat het de pijn beter kan opvangen. Het wordt zwaar, belastend en confronterend. Toch doe ik het. Want ik wil samen met mijn geliefde, kinderen en dierbaren nog heel lang een fijn leven hebben en niet altijd moe zijn en niks kunnen door de pijn.

Valt dit ook onder “zorgen voor jezelf”?

Josje

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.